Starten · Voor (startende) freelancers

Freelancer worden in België: zo start je in 7 stappen

Lode Schoors, oprichter van ExtraExpertise

Door Lode Schoors, oprichter van ExtraExpertise · gepubliceerd · 5 min lezen

In het kort

  • Freelancer worden in België doe je in een paar stappen: kies hoofdberoep of bijberoep, vraag een ondernemingsnummer aan, regel je btw en sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds.
  • In bijberoep (naast een job van minstens halftijds) betaal je lagere sociale bijdragen. Zo kan je het eerst uitproberen.
  • Bepaal je tarief vooraf en zorg voor een buffer: je eerste facturen worden pas na enkele weken betaald.
Freelancer werkt lachend op haar laptop, opgekruld in een zetel in een gezellige woonkamer

Je wil je eigen opdrachten kiezen, je eigen uren bepalen en zelf je tarief vragen. Goed nieuws: freelancer worden in België is minder ingewikkeld dan het lijkt. Deze zeven stappen brengen je van idee tot eerste factuur.

Definitie

Freelancer in België

Een zelfstandige met een ondernemingsnummer, aangesloten bij een sociaal verzekeringsfonds, die op projectbasis werkt voor opdrachtgevers en daarvoor factureert.
  1. Kies: hoofdberoep of bijberoep

    Werk je als werknemer minstens halftijds, dan kan je meestal starten als zelfstandige in bijberoep. Je sociale bijdragen hangen dan af van wat je als freelancer verdient, en blijven laag of nul zolang dat bescheiden is. Ideaal om te testen of er genoeg vraag is naar wat je doet.

    Werk je minder, of stop je met je job? Dan ben je zelfstandige in hoofdberoep en betaal je minstens de minimumbijdrage per kwartaal, ook als je nog weinig factureert.

  2. Kies je vorm: eenmanszaak of vennootschap

    De meeste freelancers starten als eenmanszaak: snel opgericht, weinig administratie en goedkoop. Je bent wel persoonlijk aansprakelijk met je privévermogen. Een vennootschap (meestal een BV) vraagt meer werk en kosten, maar scheidt je zaak van je privé en kan fiscaal interessant worden bij een hogere winst. Lees er meer over in hoeveel belasting je betaalt als freelancer.

  3. Open een zakelijke rekening

    Gebruik een aparte rekening voor je zaak. Zo hou je privé en zaak gescheiden, en wordt je boekhouding een pak eenvoudiger. Je hebt het rekeningnummer ook nodig bij de inschrijving van je onderneming.

  4. Vraag een ondernemingsnummer aan

    Bij een erkend ondernemingsloket schrijf je je onderneming in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) in. Je krijgt een ondernemingsnummer, dat ook je btw-nummer wordt. De inschrijving is betalend. Het ondernemingsloket controleert ook of je voor je activiteit speciale voorwaarden moet vervullen. Dat geldt bijvoorbeeld voor gereglementeerde beroepen, en de regels verschillen per gewest.

  5. Regel je btw en je sociaal verzekeringsfonds

    Laat je btw-nummer activeren, via het ondernemingsloket of zelf bij de FOD Financiën. Verwacht je minder dan € 25.000 omzet per jaar, dan kan je kiezen voor de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen.

    Sluit ten laatste op de dag dat je start aan bij een sociaal verzekeringsfonds naar keuze. Daar betaal je elk kwartaal je sociale bijdragen, en daarmee bouw je pensioen en sociale bescherming op.

  6. Dek je risico’s in

    Als freelancer draag je zelf de risico’s die een werkgever anders draagt. Denk aan:

    • een beroepsaansprakelijkheidsverzekering, zeker sinds de nieuwe aansprakelijkheidsregels;
    • een verzekering gewaarborgd inkomen, voor als je ziek wordt;
    • een aanvullend pensioen voor zelfstandigen (VAPZ), fiscaal voordelig.
  7. Bepaal je tarief en vind je eerste opdrachten

    Je tarief bepaalt alles. Te laag en je houdt te weinig over, te hoog zonder bewijs en je overtuigt niemand. Vergelijk met wat anderen in je vak vragen in de gids met freelancetarieven, en bereken met de calculator werknemer of freelancer welk dagtarief je nodig hebt om evenveel over te houden als in loondienst.

    Vertel daarna je netwerk dat je start, maak een helder profiel en bekijk de openstaande freelanceopdrachten.

Klaar om je eerste opdracht te vinden?

Maak gratis je account aan en ontdek welke opdrachten passen bij wat jij goed kan. Met Flex betaal je enkel voor een opdracht die je ontgrendelt.

Dit artikel is algemene informatie. Regels en bedragen kunnen wijzigen. Je ondernemingsloket en sociaal verzekeringsfonds helpen je met je concrete situatie.

Veelgestelde vragen

Kan je zomaar freelancer worden?
Bijna. Je hebt een ondernemingsnummer nodig, je sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds en je regelt je btw. In Vlaanderen hoef je sinds 2018 geen bewijs van basiskennis bedrijfsbeheer meer voor te leggen. Voor gereglementeerde beroepen, zoals architect of boekhouder, gelden wel extra voorwaarden.
Kan ik freelancen naast mijn job?
Ja, als zelfstandige in bijberoep. Dat kan meestal als je als werknemer minstens halftijds werkt. Je betaalt dan lagere sociale bijdragen, afhankelijk van wat je als zelfstandige verdient. Check wel je arbeidscontract op een concurrentiebeding.
Wat kost het om freelancer te worden?
Reken op de inschrijving bij een ondernemingsloket, je eerste sociale bijdragen (in hoofdberoep minstens het minimum per kwartaal), een boekhouder en je verzekeringen. Plan ook een buffer voor de eerste maanden, tot je eerste facturen betaald zijn.
Hoe vind ik als nieuwe freelancer mijn eerste opdrachten?
Begin bij je eigen netwerk en vroegere werkgevers, maak een duidelijk profiel met je vak en tarief, en volg platformen en communities waar opdrachten verschijnen. Op ExtraExpertise zie je elke week nieuwe opdrachten, gematcht op wat je kan en graag doet.
Lode Schoors

Over de auteur: Lode Schoors

Lode Schoors is oprichter van ExtraExpertise. Hij is zelf al 18 jaar freelancer en heeft 18 jaar ervaring in marketing en sales automation. Hij schrijft dus vanuit eigen ervaring.

Lees ook

Voor freelancers